دقت و تمرکز یکی از پایه‌ای‌ترین مهارت‌های شناختی در دوران کودکی است که نقش بسیار مهمی در یادگیری، رفتار و تعاملات اجتماعی کودک ایفا می‌کند. کودکانی که در تمرکز مشکل دارند، معمولاً در انجام تکالیف، پیروی از دستورالعمل‌ها، گوش‌دادن به حرف دیگران و اتمام فعالیت‌ها دچار چالش می‌شوند.

تمرکز به معنی توانایی حفظ توجه روی یک محرک (فعالیت، صدا، تصویر یا فکر) برای مدت‌زمان مشخص است، در حالی که ذهن کودک در برابر عوامل مزاحم محیطی یا درونی مقاومت می‌کند. این مهارت به‌مرور زمان رشد می‌کند و با حمایت و آموزش قابل تقویت است.

عوامل مؤثر بر تمرکز کودک:

• خواب کافی و تغذیه مناسب
• محیط آرام و بدون حواس‌پرتی
• برنامه‌ریزی روزانه منظم
• مهارت‌های خودتنظیمی و شناخت احساسات
• تمرینات شناختی و بازی‌های هدفمند

فعالیت‌هایی مانند بازی‌های حافظه، داستان‌گویی زنجیره‌ای، تمرینات شنیداری، یوگای کودک و تکنیک‌های تنفس می‌توانند تمرکز را به‌طور چشمگیری افزایش دهند.

در کار با کودکان، تمرکز نباید صرفاً به‌عنوان «نشستن و بی‌حرکت بودن» تعبیر شود، بلکه باید با توجه به سن، خلق‌وخو و سبک یادگیری کودک، به‌صورت فعال و لذت‌بخش آموزش داده شود.

منبع:
Barkley, R. A. (2015). Attention-deficit hyperactivity disorder: A handbook for diagnosis and treatment (4th ed.). New York: Guilford Press.

معصومه عبداللهی روانشناس کودک و نوجوان و درمانگر نوروفیدبک