«اضطراب آینده، همراهِ همیشگی نسل امروز»

چرا انقدر نگران آینده ایم؟

این روزها کمتر کسی پیدا میشه که از آینده نترسه؛ آینده ی شغلی، مالی، مهاجرت، ازدواج، یا حتی آینده ی کشورش. انگار مدام در «انتظار اتفاقی بد» زندگی می کنیم. اضطراب آینده یعنی احساس نگرانی، ترس یا دلشوره نسبت به اتفاق هایی که هنوز نیفتاده اند. در این حالت، ذهن مدام درگیر «اگرها» می شود؛ اگر موفق نشم؟ اگر تنها بمونم؟ اگر اوضاع بدتر بشه؟

مقداری از این اضطراب طبیعی است و ما را برای برنامه ریزی آماده می کند، اما وقتی شدید شود، باعث خستگی ذهن، بی قراری و ناتوانی در لذت بردن از لحظه ی حال می شود.

ریشه ها و نشانه های آن چه چیزهایی هستند؟

اضطراب آینده معمولاً هم از درون ما می آید و هم از شرایط بیرونی؛ تجربه ی شکست ها یا ناامنی های گذشته، عادت به فاجعه سازی و نداشتن اعتماد به نفس، ذهنمان را به سمت نگرانی های مداوم می برد. از طرف دیگر، شرایط نامطمئن اقتصادی و اجتماعی، تغییرات سریع، و مقایسه های بی پایان در شبکه های اجتماعی این اضطراب را تشدید می کنند. به همین دلیل، اضطراب آینده تجربه ای مشترک است که بسیاری از ما آن را حس می کنیم. در واقع ما از «نداشتن کنترل» می ترسیم، نه از خود آینده.

وقتی اضطراب آینده شدت می گیرد، ذهن مدام درگیر «اگرها» می شود؛ بیخوابی، دلشوره، خستگی ذهنی، و سختی در تصمیم گیری از نشانه های رایج آن هستند. بعضی افراد برای فرار، خودشان را در کار یا فضای مجازی غرق می کنند و بعضی دیگر دچار بی انگیزگی و احساس پوچی می شوند. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، می تواند به افسردگی یا فرسودگی روانی منجر شوند.

چطور با این اضطراب کنار بیاییم؟

هیچکس نمی تواند آینده را پیشبینی کند، اما می توان یاد گرفت چطور با نگرانی های آن کنار آمد. اولین قدم این است که بپذیریم «همه چیز تحت کنترل ما نیست» و این طبیعی است. به جای درگیر شدن با سناریوهای منفی، بهتر است روی بخش هایی از زندگی تمرکز کنیم که همین حالا در دسترس ما هستند؛ مثل رسیدگی به سلامتی، یاد گرفتن مهارتی تازه یا ساختن عادت های کوچک روزانه؛ نوشتن نگرانی ها روی کاغذ به جای نگه داشتنشان در ذهن، می تواند ذهن را سبک تر کند و باعث شود افکارمان واقعی تر و قابل مدیریت تر به نظر برسند.

همچنین محدود کردن زمان استفاده از اخبار و شبکه های اجتماعی کمک می کند کمتر خودمان را با دیگران مقایسه کنیم و از حجم اطلاعات منفی دور بمانیم.

یا تمرین های ساده ای مثل تنفس عمیق، ریلکسیشن ذهن آگاهی (آگاهی از لحظه حال) هم به آرام شدن بدن و ذهن کمک زیادی می کنند. اگر احساس کردی این اضطراب ادامه دار شده یا روی زندگی روزمره ات تاثیر می گذارد، صحبت کردن با یک مشاور یا روانشناس می تواند بسیار کمک کننده باشد. گاهی فقط داشتن یک گوش شنوا و راهنمایی تخصصی، مسیر را روشن تر و آینده را کمتر ترسناک می کند.

دکتر رباب بشارت مشاور ازدواج، خانواده و روابط بین فردی