آیا وجود مشکل در ازدواج طبیعی است؟

این مسائل را بهتر است پیش از ازدواج بدانید.

تقریباً همه ی زوج ها در مراحل مختلف رابطه ی خود با مشکلات زناشویی روبه‌رو می شوند. اما آن دسته از زوج هایی که پیوندی عمیق‌تر دارند و مهارت های لازم برای حل تعارض را آموخته اند، می توانند حتی از سخت‎ترین و پیچیده‎ترین بحران ها عبور کنند.

برخی از مشکلات ممکن است احساس ناامیدی یا دلخوری به همراه داشته باشند، اما اگر هر دو طرف برای حفظ رابطه تلاش کنید، عبور از آنها ممکن است.

«قطعاً این مسئله طبیعی است. ازدواج معمولاً پیوند میان دو انسان متفاوت است، بنابراین وجود اختلاف امری با اجتناب ناپذیر است. شدت این مشکلات در هر ازدواج متفاوت است، اما همه ی زوج ها در برهه هایی از زندگی چالش هایی روبه‌رو خواهند شد.» — دکتر میگن رایس، روانشناس و درمانگر زوج درمانگر

ریشه ی بسیاری از مشکلات زناشویی در نبود ارتباط مؤثر، کمبود صمیمیت، دشواری های مالی و فاصله گرفتن تدریجی زوج ها در مسیر پرپیچ و خم زندگی نهفته است.

اگر متوجه شده اید که رابطه ی شما و همسرتان وارد دورهای چالش برانگیز شده، اما هر دو آماده اید تغییرات لازم را ایجاد کنید، تقریباً می توان گفت هیچ منبع تنشی وجود ندارد که نتوان با همکاری و تعهد متقابل آن را برطرف کرد.

در ادامه، با دوازده مورد از شایع ترین مشکلات زناشویی آشنا می شویم و راهکارهایی را برای رسیدگی به آنها مرور می کنیم؛ پیش از آنکه به نقطه ای برسند که آسیب جبران ناپذیر وارد کنند.

1. نبود ارتباط مؤثر

ضعف در برقراری ارتباط یکی از شایع ترین مشکلات زناشویی است. بسیاری از زوجها به جای گفتوگو و تلاش برای حل مسائل، آنها را به کناری می رانند. به مرور زمان، هر یک در نقش ها و الگوهای رفتاری ثابت خود فرو می روند و اجازه می دهند دلخوری ها و کدورت ها انباشته شوند.

وقتی بعدها چالش های جدیدی در زندگی ظاهر می شود، آنها فاقد مهارت های لازم برای گفتوگو و مذاکره ی مؤثر درباره ی شرایط تازه اند و همین مسئله رابطه را تحت فشار قرار می دهد.

«مشکلات ارتباطی، مانند دشواری در شنیدن و درک متقابل، ناتوانی در پذیرش مسئولیت، و یا اختصاص ندادن زمان و فضای مناسب برای گفتوگوهای سالم، از جمله دلایل رایج در تعارضهای زناشویی هستند.» — دکتر میگن رایس، روانشناس و زوج درمانگر

پیشنهاد درمانگر:

اگر این توصیف برای رابطه ی شما آشنا به نظر می رسد و می خواهید ارتباط مؤثرتری با همسرتان داشته باشید، از گوش دادن فعال آغاز کنید. به همسرتان فضا بدهید تا احساسات و افکارش را آزادانه بیان کند.

یادتان باشد، «ارتباط» مهارتی است که می تواند هر رابطه ای را تقویت و عمیق تر کند.

2- کاهش صمیمیت

رابطه ی جنسی در ازدواج اهمیت دارد. با این حال، بسیاری از زوج ها به دلایل گوناگون از جمله مسائل عاطفی، مشکلات جسمی، فشارهای مالی یا استرس های روزمره، به تدریج علاقه ی خود را به صمیمیت از دست می دهند. گاهی هم رابطه وارد نوعی یکنواختی می شود.

اگر می خواهید ازدواجی گرم و محبت‌آمیز داشته باشید، باید «صمیمیت جسمی» را در اولویت قرار دهید. گام نخست، صحبت کردن صادقانه درباره ی این موضوع با همسرتان است. دربارهی خواسته ها، نگرانی ها و هر موضوعی که ممکن است به پیوند جنسی میان شما آسیب زده باشد، به شکلی باز و محترمانه گفتوگو کنید.

«مشکلات جنسی معمولاً زمانی بروز می کند که زوج ها دیدگاه های متفاوتی نسبت به شدت و میزان دفعات رابطه ی جنسی در ازدواج دارند.» — دکتر میگن رایس، روانشناس و زوج درمانگر

پیشنهاد درمانگر:

صحبت درباره ی نیازهای جنسی ممکن است در ابتدا ناخوشایند یا حتی خودخواهانه به نظر برسد، اما رابطه ی جسمی بخش جدایی ناپذیر ازدواج است. بیان احساسات و خواسته های خود، نوعی صداقت و تلاشی آگاهانه برای تقویت رابطه محسوب می شود.

3. تفاوت در مراحل زندگی

قرار داشتن در مراحل متفاوت زندگی می تواند برای رابطه چالش برانگیز باشد؛ چه به دلیل تفاوت سنی، فاصله ی زمانی زیاد در کنار هم نبودن، یا تفاوت در علایق و اهداف شخصی.

وقتی احساس میکنید با شریک زندگیتان هم‌راستا نیستید، این ناهماهنگی به وضوح در کیفیت رابطه منعکس می شود.

پیشنهاد درمانگر:

مهم است که رابطه تان را در اولویت نگه دارید. قرارهای دونفره ی منظم، انجام کارهایی که همسرتان دوست دارد، و تجربه ی فعالیت های تازه ی مشترک، راه های مؤثری برای بازسازی پیوند و کاهش فاصله ای است که ممکن است تفاوت مراحل زندگی میان شما ایجاد کرده باشد.

4. خیانت

خیانت همیشه به معنای رابطه ی جسمی با فردی دیگر نیست. گاهی می تواند در قالب یک پیوند عاطفی بیرون از ازدواج شکل بگیرد. در هر صورت، خیانت می تواند بنیان اعتماد را که اساس هر رابطه ی سالمی است به شدت متزلزل کند.

درست است که بسیاری از زوج ها پس از خیانت نمی توانند رابطه شان را حفظ کنند، اما بازسازی اعتماد ناممکن نیست. اگر تصمیم گرفته اید پس از تجربه ی خیانت به ترمیم رابطه بپردازید، باید بدانید این مسیر نیازمند درک متقابل، تلاش مداوم و بخشش عمیق است. بازسازی اعتماد فرآیندی زمانبر و دوطرفه است.

پیشنهاد درمانگر:

فاصله ی عاطفی معمولاً پیش‌درآمدی بر خیانت است. اگر احساس می کنید دوری عاطفی یا جنسی شما را به سمت خیانت سوق می دهد، پیش از هر چیز با همسرتان صادقانه درباره ی احساساتتان صحبت کنید.

و اگر رابطه تان هم‌اکنون با مسئله ی خیانت (چه عاطفی و چه جسمی) روبه‌رو است، تا جای ممکن با صداقت، همدلی و درک متقابل به وضعیت نگاه کنید.

5. حسادت

اندکی حسادت در رابطه طبیعی است، اما وقتی این احساس از حد بگذرد، می تواند ازدواج را به میدانی از کشمکش و دلخوری تبدیل کند.

افرادی که به طور مزمن حسود هستند معمولاً رفتاری کنترلگر، خشمگین یا سلطه‌جویانه دارند. در بسیاری از موارد، ریشه ی این نوع حسادت در عزت‌نفس پایین یا مسائل حل نشده ی دوران کودکی، به ویژه در زمینه ی دلبستگی، نهفته است.

اگر شما یا همسرتان مدام درگیر حسادت هستید، بهتر است از کمک حرفه ای بهره بگیرید؛ گاهی درمان روانشناختی برای درک و حل این احساس، ضروری است.

پیشنهاد درمانگر:

اگر با همسری روبه‌رو هستید که به شکل مداوم دچار حسادت می شود، مسئله را مستقیماً و بدون پرهیز مطرح کنید و برای بررسی ریشه های عمیق تر آن از مشاوره ی تخصصی کمک بگیرید.

6. دل‌زدگی یا ملال

تکرار روزمرگی ها در کنار یک نفر ممکن است در گذر زمان برای بعضی زوج ها خسته کننده شود.

اگر احساس می کنید رابطه تان بیش از حد راحت، یکنواخت یا بی هیجان شده، وقت آن است که روایت رابطه را تغییر دهید. فعالیت های تازه و هیجان انگیزی را وارد زندگیتان کنید تا دوباره حس انرژی و صمیمیت در ازدواجتان زنده شود.

پیشنهاد درمانگر:

در این زمینه، ارتباط باز و صادقانه بسیار کمک کننده است. اگر احساس ملال می کنید، آن را با همسرتان در میان بگذارید و با هم راه هایی خلاقانه برای بازگرداندن طراوت به رابطه بیابید؛ از آغاز یک سرگرمی مشترک گرفته تا ورزش کردن یا قرارهای عاشقانه ی منظم. حتی تغییرات کوچک هم می تواند روح تازه ای به رابطه بدمد.

7. بی احترامی به مرزهای شخصی

در ازدواج سالم، هر دو نفر باید همچنان «فردیت» خود را حفظ کنند؛ یعنی بتوانند استعدادها، علایق و توانایی هایشان را زندگی کنند و در عین حال از یکدیگر حمایت کنند.

هیچکس دوست ندارد کنترل شود یا درباره ی نحوه ی لباس پوشیدن، خرج کردن یا تصمیم‌گیری های شخصی اش دستور بگیرد.

ازدواج، پیوند دو فرد مستقل است که می خواهند زندگی را برای یکدیگر بهتر کنند، نه اینکه آزادی هم را محدود سازند.

عبور مکرر از مرزهای شخصی همسر، به تدریج اعتماد را که شالوده ی رابطه است، فرسوده می کند.

به یکدیگر فضا و آزادی بدهید تا بتوانید بدون قضاوت، خود واقعی تان باشید.

پیشنهاد درمانگر:

اگر احساس می کنید در ازدواجتان «خود فردیتان» را از دست داده اید، این نشانه ای هشداردهنده است. زمانی برای خودتان ایجاد کنید، محدوده های شخصی تان را بازتعریف کنید، و درباره ی مرزهای سالم رابطه با همسرتان به روشنی و احترام صحبت کنید.

8. استرس

استرس بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی بزرگسالی است. فشارهای ناشی از مسئولیت های شغلی، تربیت فرزند، نگرانی های مالی یا حتی تنش های درون رابطه، همگی می توانند بر کیفیت ارتباط شما و همسرتان تأثیر بگذارند.

استرس کنترل‌نشده ممکن است به تدریج رابطه را فرسوده و فاصله میان شما را بیشتر کند. اما اگر یاد بگیرید استرس را به شیوه ای سالم و سازنده مدیریت کنید، می توانید با چالش های اجتناب ناپذیر زندگی مشترک با آرامش و بلوغ بیشتری روبه‌رو شوید.

پیشنهاد درمانگر:

مدیریت استرس مهارتی است که نه تنها در ازدواج، بلکه در همه ی حوزه های زندگی کاربرد دارد. یاد گرفتن روش هایی برای تخلیه ی هیجانی و جلوگیری از غلبه ی استرس، تأثیر چشمگیری بر کیفیت رابطه ی شما خواهد داشت.

نوشتن در دفتر روزانه، ورزش، یوگا، فعالیت های خلاقانه، مطالعه، یا حتی پیاده روی در طبیعت می توانند به شما کمک کنند. اگر بتوانید بخشی از این فعالیت ها را با همسرتان انجام دهید، تأثیر مثبت آن دوچندان خواهد شد.

9. نابرابری در مسئولیت های خانه

تقسیم ناعادلانه ی کارهای خانه یکی از منابع شایع دلخوری در ازدواج است. وقتی یکی از طرفین احساس کند بار سنگین تری از کارهای روزمره را به دوش می کشد، احساس خستگی، نارضایتی و حتی رنجش عمیقی شکل می گیرد.

برای مثال، اگر همسر شما ساعت های طولانی کار کند و فرض را بر این بگذارد که شما باید بدون گفتگو تمام امور خانه، آشپزی و مراقبت از فرزندان را بر عهده بگیرید، در طول زمان حس نادیده گرفته شدن یا بی ارزشی در رابطه شکل می گیرد.

ازدواج یک شراکت است و مسئولیت های خانه باید به گونه ای تقسیم شوند که هر دو نفر احساس عدالت و همکاری داشته باشند؛ این تقسیم عادلانه، پایه ی پیوندی سالمتر و همدلانه‌تر است.

پیشنهاد درمانگر:

درباره ی انتظارات و نیازهایتان در زمینه ی کارهای خانه گفتوگوی صادقانه ای داشته باشید. فهرستی از وظایف تهیه کرده و آن‌ها را بر اساس زمان، انرژی و توان هر فرد به شکلی منصفانه تقسیم کنید.

می توانید از جدول کارهای خانگی یا برنامه ی نوبتی استفاده کنید تا تعادل حفظ شود و از شکل‌گیری دلخوری جلوگیری شود.

10. تفاوت در ارزش

اختلاف نظرهای اساسی درباره ی موضوعاتی مانند مذهب، سیاست، تربیت فرزند یا حتی درک از درست و غلط، می تواند پیوند زناشویی را با چالش های جدی روبه‌رو کند.

هر یک از ما با نظام ارزشی و باورهای خاص خود رشد کرده ایم، اما زمانی که این تفاوت ها بیش از حد پررنگ شوند، لازم است با مهارت گفت‌وگو و درک متقابل برای یافتن تعادل تلاش کنیم.

پیشنهاد درمانگر:

شکاف های عمیق در ارزش‌ها ممکن است به سادگی برطرف نشوند، اما پیش از هر تصمیم بزرگ، گفتوگویی صادقانه و محترمانه ضروری است.

کوشش برای درک ریشه‌های این تفاوت‌ها —اینکه هر باور از کجا آمده— می تواند نقطه ی شروعی برای هم‌فکری باشد.

مشاوره ی زوج‌درمانی نیز در چنین موقعیت‌هایی ارزشمند است، زیرا حضور یک فرد بی‌طرف به تداوم گفتوگوهای سازنده و محترمانه کمک می کند.

11. تفاوت در سبک‌های فرزندپروری

تربیت فرزند تجربه ای پربار اما گاه دشوار است و تفاوت در شیوه های فرزندپروری می تواند منبعی جدی برای تنش های زناشویی باشد.

ممکن است یکی از والدین رویکردی آزادانه تر داشته باشد و دیگری سختگیرتر باشد؛ در نتیجه، درباره ی موضوعاتی مانند انضباط، تحصیل یا برنامه ی روزانه ی کودک اختلاف‌نظر ایجاد شود.

وقتی این تفاوت ها نادیده گرفته شوند، به تدریج تنش میان والدین افزایش می یابد و هر کدام ممکن است اقتدار دیگری را تضعیف کند؛ اتفاقی که هم کودک را سردرگم می کند و هم پیوند زناشویی را تحت فشار قرار می دهد.

برای مثال، اگر یکی از والدین باور دارد که کودک باید آزادی بیشتری داشته باشد، در حالی که دیگری بر اجرای قوانین سختگیرانه پافشاری می کند، احتمالاً در موضوعاتی مانند ساعت خواب، استفاده از وسایل دیجیتال یا عملکرد تحصیلی مشاجره هایی شکل خواهد گرفت. این اختلاف ها می توانند احساس خشم و دلخوری ایجاد کنند و مانع اتحاد
زوج در نقش والدینی شوند.

پیشنهاد درمانگر:

در فرزندپروری، ارتباط و مصالحه دو اصل کلیدی‌اند. با هم بنشینید و درباره ی ارزش ها، باورها و انتظارات خود از تربیت فرزند گفتوگو کنید. نقاط مشترک را شناسایی کرده و بر اساس آن، رویکردی هماهنگ و یکدست برای فرزندپروری بسازید.

در صورت نیاز، از راهنمایی یک مشاور خانواده یا زوج درمانگر بهره بگیرید تا بتوانید تفاوت ها را بهتر مدیریت کرده و استراتژی مؤثری برای همکاری در نقش والدین طراحی کنید.

12. مشکلات مالی

ضرب‌المثلی هست که میگوید: «پول، مشکلات مالی را حل نمی کند».

حتی در میان زوج هایی که از نظر مالی در وضعیت مناسبی هستند، اختلاف نظر درباره ی مسائل مالی گاه اجتناب‌ناپذیر است. ممکن است یکی از شما تمایل به خرج کردن داشته باشد، در حالی که دیگری ترجیح دهد پس‌انداز کند؛ یا درباره ی نحوه ی سرمایه‌گذاری اختلاف دیدگاه وجود داشته باشد.

مانند بسیاری از موضوعات در ازدواج، «ارتباط» کلید اصلی حل این تعارض هاست. گفتوگوهای منظم درباره ی وضعیت مالی، اهداف آینده و تصمیم های مربوط به خرج یا پس‌انداز، به زوج ها کمک می کند تا شفاف تر و هماهنگ‌تر عمل کنند.

«مشکلات مالی معمولاً زمانی رخ می دهند که یکی از طرفین بار مالی رابطه را به تنهایی بر دوش می کشد، یا زوج ها در یافتن تعادل سالم میان خرج کردن و صرفه جویی دچار دشواری میشوند.» — دکتر میگن رایس، روانشناس و زوج درمانگر

پیشنهاد درمانگر:

یک «قرار مالی ماهانه» با همسرتان تعیین کنید. در این زمان، با آرامش درباره ی مخارج ماه گذشته صحبت کنید و برای هزینه های آینده برنامه ریزی کنید.

مسائل مالی در ازدواج نیاز به توجه مداوم دارند؛ تبدیل این گفتوگوها به یک عادت مشترک، باعث می شود هر دو نفر احساس کنند در تصمیم گیری های اقتصادی نقش و اختیار برابر دارند.

تا زمانی که زوج ها به موقع با این مشکلات روبه‌رو شوند، می توانند از بروز بحران های جدی‌تر در آینده جلوگیری کنند.

هر ازدواجی که توانسته در گذر زمان پایدار بماند، این حقیقت را پذیرفته است که وجود چالش، بخش طبیعی زندگی مشترک است. آنچه تعیین کننده است، نحوه ی مواجهه با این چالشهاست.

یکی از نخستین گام‌ها برای نجات یک ازدواج (یا در معنایی گسترده تر، ترمیم هر رابطه ی آسیب دیده) این است که عوامل اصلی ایجادکننده ی مشکل را شناسایی کنیم.

بیشتر مشکلات زناشویی با ارتباطی صادقانه و دلسوزانه، گوش دادن فعال و تمایل متقابل برای عبور از دلخوری ها قابل حل‌ هستند؛ مهارت هایی که می توان آن ها را از طریق زوج درمانی آنلاین نیز آموخت و تقویت کرد.

دکتر رباب بشارت مشاور ازدواج، خانواده و روابط بین فردی